Coupeerbehandeling bij een status epilepticus

Een coupeerbehandeling is een behandeling met medicijnen om een status epilepticus te stoppen. Hoe eerder in het begin van de status epilepticus de behandeling start, hoe beter.

Status epilepticus

Epileptische aanvallen duren meestal niet langer dan 1-3 minuten. Soms houden de aanvallen niet spontaan op. Dit heet een status epilepticus. Ook kan het voorkomen dat de ene aanval direct wordt gevolgd door de volgende. We spreken dan van een serie aanvallen. Ook zo’n serie aanvallen kan zich tot een status epilepticus ontwikkelen.
De precieze definities van een status epilepticus verschillen nogal. Sommige richtlijnen spreken al na 5 minuten en andere pas na 30 minuten over een status epilepticus. Het is in ieder geval belangrijk om bij een aanval langer dan 5 minuten al actie te ondernemen.

Kans op schade

Een status epilepticus is gevaarlijk en kan blijvende schade veroorzaken. Een convulsieve status epilepticus (ontstaan uit tonisch-clonische aanvallen) is gevaarlijker dan een non-convulsieve status (ontstaan uit partiële aanvallen). Dat komt omdat bij de convulsieve status de vitale functies (ademhaling, hartritme, bloeddruk, temperatuur) in gevaar kunnen komen. Lees meer over soorten epileptische aanvallen

Stoppen status epilepticus met coupeermedicijnen

Coupeermedicatie kan een status epilepticus stoppen. En zo ernstige ontregelingen en ziekenhuisopnames voorkomen. Meestal gebruiken we benzodiazepinen (stoffen afgeleid van diazepam). Deze medicijnen werken niet snel genoeg als ze geslikt worden. Daarom is een rectiole of neusspray beter. Via de slijmvliezen (neus, mond en rectum) komen de medicijnen snel in het bloed.
Uit onderzoek (onder andere van SEIN) blijkt dat Midazolam neusspray even werkzaam is in het onderdrukken van aanvallen als de Stesolid rectioles en makkelijker in het gebruik. Midazolam neusspray lijkt dus een goed alternatief voor de rectioles. Een andere mogelijkheid is de toediening van Rivotril druppels in de wangzak.

Standaard coupeerbeleid bij SEIN

De richtlijn is om te couperen bij een aanval die langer dan 5 minuten duurt. De dosering van de coupeermedicatie is afhankelijk van de leeftijd.
Bij volwassenen: Diazepam (Stesolid®) rectiole 10 mg; Midazolam neusspray 10 mg (= 2 pufjes in ieder neusgat); Clonazepam (Rivotril®) druppelvloeistof 1 mg (=10 druppels, onverdund in de wangzak).

Als de eerste gift geen resultaat heeft dan moet de dienstdoende huisarts of de ambulance gebeld worden. Bij sommige mensen kan afgesproken worden dat er in die situatie ook een tweede gift van de coupeermedicatie gegeven mag worden.