De wijzers van de klok worden zondag 29 maart om 02:00 ’s nachts weer verzet. Vóórjaar, vóóruit. Als we zondag wakker worden is het opeens een uur later dan we gewend zijn. De biologische klok, onze interne tijdwaarnemer, wordt op de proef gesteld.
Het goede nieuws: gelukkig wordt in het najaar de klok weer een uur teruggezet. Want met permanente zomertijd zouden we in Nederland de hele winter pas na half negen het daglicht zien. In het diepst van de winter, als de dagen het kortst zijn, zouden we zelfs tot na half tien moeten wachten tot de zon opkomt. Dat is lang nadat de scholen en kantoren hun dag al zijn begonnen.
Juist dat ochtendlicht is cruciaal. Het vertelt onze biologische klok hoe laat het is en helpt het slaap-waakritme te synchroniseren. Zonder deze signalen kan ons bioritme ontregeld raken, met slaapstoornissen, concentratieproblemen, overgewicht, stemmingsklachten, diabetes of allerlei andere gezondheidsrisico’s tot gevolg.
Afschaffen verzetten van de klok
Al in 2019 besloot het Europees Parlement om het verzetten van de klok in voor- en najaar af te schaffen. Nu ligt de discussie bij de lidstaten: kiezen we voor permanent zomertijd of permanent wintertijd?
Vanuit gezondheidsperspectief is het helder: permanente zomertijd duwt ons verder weg van de ‘echte’ tijd en is dus af te raden. In de natuur bepaalt de zon het ritme: het midden van de dag is het moment dat de zon precies op haar hoogst staat. In Heemstede is dit zes minuten later dan in Zwolle. Begin 20e eeuw, met de komst van de spoorwegen, werden tijdzones ingevoerd. Binnen Nederland werd eerst de lokale tijd van Amsterdam aangehouden, maar sinds 1940 is de Nederlandse kloktijd gelijkgesteld aan de lokale tijd van Berlijn (Centraal-Europese Tijd), en wijkt daarmee ongeveer 40 minuten af van de ‘echte’ tijd. Met instelling van de zomertijd komt daar nog een uur bij!
Permanente wintertijd sluit dus beter aan bij de biologische klok. Maar het allerliefst gaan we ook terug naar onze eigen tijdzone. Geografisch gezien past onze kloktijd namelijk beter bij de Greenwichtijd (tijdsverschil ongeveer 20 minuten). Zouden we kiezen voor permanente West-Europese Tijd, dan zou onze kloktijd beter synchroon lopen met de stand van de zon, zodat daglicht onze biologische klok optimaal kan bijsturen.
Belangrijk blijft: ochtendlicht!
Bij de overgang van winter- naar zomertijd wordt er zomaar een uur uit de nacht geknipt. Voor de meeste mensen is zo´n mini ´jet lag´ van een uur nog wel te behappen. Voor mensen met een slaapstoornis liggen tijdsverschuivingen vaak heel gevoelig. Vooral voor echte avondtypen, zoals ook veel tieners, kan het een grotere uitdaging zijn. Voldoende daglicht helpt de biologische klok om weer in het goede ritme te komen. Kortom: lekker naar buiten, de lentezon roept!
