Nieuws

Onderzoek SEIN naar lichtflitsgevoelige epilepsie

woensdag, 29 juni 2016

Helpt het om één oog af te dekken?

Mensen met lichtflitsgevoelige epilepsie kunnen bepaalde situaties maar beter vermijden. Discolicht, schitteringen op het water, het rijden over een weg met bomen bij een laagstaande zon. Het kan allemaal een aanval uitlokken. De ogen dicht doen biedt vaak onvoldoende soelaas en is in de praktijk meestal lastig toe te passen. KNF-laborant Celina Bosch onderzocht – in het kader van haar afstudeerscriptie – wat het effect is als je één oog afdekt.

“Zo’n 5 procent van de mensen met epilepsie is lichtflitsgevoelig,” vertelt Celina Bosch, KNF-laborant op de kliniek van SEIN in Zwolle. “Dat wil zeggen dat lichtflitsen bij hen tot aanvallen kunnen leiden. De meeste van deze mensen zijn gevoelig voor lichtflitsen met een frequentie tussen de 10 en de 30 Hertz. Hertz (Hz) is in dit geval de hoeveelheid lichtflitsen per seconde. Maar natuurlijk kan die gevoeligheid per persoon verschillen. Bij de een is het misschien tussen 20 en 30 Hz, bij de ander tussen 10 en 35 Hz. We noemen dat ook wel de bandbreedte. Wanneer bijvoorbeeld de lichtflitsen elkaar  sneller opvolgen, is de gevoeligheid weer over.”

Opzet onderzoek

“We hebben zestien mensen met lichtflitsgevoelige epilepsie met behulp van een EEG onderzocht. Dat aantal was nodig om een significant verschil aan te kunnen tonen. Eerst moesten we de bandbreedte van de lichtflitsgevoeligheid van elke deelnemer weten, oftewel tussen welke frequenties de gevoeligheid precies optreedt.
Vervolgens hebben we gekeken hoe de mensen op de lichtflitsen reageerden in de volgende situaties: (1) met de ogen open, (2) tijdens het sluiten van de ogen en (3) als ze één oog met de handpalm of een ooglapje hadden afgedekt. We voerden de frequentie langzaam op of bouwden de frequentie langzaam af. Natuurlijk was het niet de bedoeling om een aanval uit te lokken, dus als we dat op het EEG aan zagen komen, dan stopten we.”

Conclusie onderzoek

“Wat bleek? De mensen die gevoelig waren voor de lichtflitsen – zowel met de ogen open als tijdens het sluiten van de ogen – hadden daar met één afgedekt oog duidelijk minder last van. Tien van de zestien mensen hadden zo helemaal geen lichtflitsgevoeligheid meer, bij hen konden we doorflitsen zonder dat er iets gebeurde in het EEG. Bij de zes anderen was de gevoeligheid een stuk minder, oftewel de bandbreedte kleiner. Conclusie: Door het afdekken van één oog heb je meer grip op lichtflitsgevoeligheid.”
Behandeling en praktische tip

“Lichtflitsgevoelige epilepsie wordt behandeld met medicatie. Daarnaast is het advies om de prikkels die een aanval uit kunnen lokken, zoveel mogelijk te vermijden. Maar dat kan natuurlijk niet altijd. Voelt de patiënt in zo’n situatie een aanval aankomen  dan raden we aan om één oog afgedekt te houden totdat de prikkels die de gevoeligheid veroorzaken, verdwenen zijn. Dit is een praktische tip die in veel situaties (min of meer onopvallend) toegepast kan worden.”

Vervolg onderzoek

Het onderzoek van Celina Bosch is in principe afgerond, maar in het kader van de behandeling blijven zij en haar collega’s de lichtflitsgevoeligheid van mensen met epilepsie onderzoeken.
Celina Bosch presenteerde de uitkomsten van haar onderzoek op het OSET in Finland, een internationaal congres over klinische neurofysiologie voor KNF-laboranten (8-12 juni 2015).

Lichtflitsgevoeligheid in de praktijk

Janita Glastra-Zwiers, verpleegkundig specialist bij SEIN, komt de patiënt met lichtflitsgevoelige epilepsie in de behandelkamer tegen. Wat zijn de adviezen die zij dan geeft? Janita Glastra - Zwiers: “Als je naast iemand in de auto zit en last hebt van de lichtflitsen van de zon door de bomen, dan is het afgedekt houden van één oog een goede manier om de rit te doorstaan. Maar één oog afdekken kan natuurlijk niet in alle situaties. Op de fiets of tijdens een wandeling hebben veel mensen baat bij een donkere zonnebril, eventueel in combinatie met een zonneklep of pet. Het beste is een donkere zonnebril met blauwgroene glazen die doorlopen aan de zijkant. Gepolariseerd glas is niet noodzakelijk, hoewel dit de lichtschittering van de zon wel het meest verminderd. Mijn advies: Ga naar een opticien en vraag of je de bril even buiten mag uitproberen. Er zijn trouwens ook heel veel mensen zonder epilepsie die lichtflitsen als onprettig ervaren. Ook zij kunnen baat hebben bij een goede zonnebril.”

Meer weten over lichtflitsgevoelige epilepsie:
www.epilepsie.nl


Tekst: Conny Verweij